Polycrisis กับการประกันภัย เมื่อวิกฤตไม่ได้มาทีละเรื่อง และโจทย์ของไทยที่ต้องคิดใหม่
29 ตุลาคม 2026
708
7
โลกปัจจุบันกำลังเผชิญกับความเสี่ยงที่มีความซับซ้อนมากขึ้น คำว่า “วิกฤตซ้อนวิกฤต หรือ Polycrisis” จึงถูกนำมาใช้เพื่ออธิบายสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงหลายด้านเกิดขึ้นพร้อมกัน หรือเชื่อมโยงจนส่งผลกระทบต่อกันเป็นลูกโซ่
Key Takeaway
- เหตุการณ์ใหญ่ ๆ มักจะเกิดขึ้นในทุก ๆ 10 ปี แต่ปัจจุบันความเสี่ยงเกิดขึ้นบ่อยครั้งจนไม่ใช่รอบละ 10 ปีครั้ง
- สัดส่วนเบี้ยประกันวินาศภัยต่อ GDP ของไทยอยู่ที่ 1.55% ในปี 2567 ยังถือว่าอยู่ในระดับต่ำ
- ความเสี่ยงในปัจจุบันไม่ได้เกิดขึ้นแบบแยกส่วน แต่สามารถเชื่อมโยงและส่งต่อผลกระทบระหว่างกัน ตั้งแต่ภูมิอากาศ ภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจ เทคโนโลยี ไปจนถึงห่วงโซ่อุปทาน
- การเลือกตั้งและการเปลี่ยนแปลงนโยบายของประเทศมหาอำนาจ สงคราม และความขัดแย้งระหว่างประเทศ อาจสร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจ ห่วงโซ่อุปทาน และธุรกิจไทย แม้เหตุการณ์จะไม่ได้เกิดขึ้นในประเทศไทยโดยตรง
- Resilience และ Sustainable ล้มแล้วลุกต่อสู้ใหม่ ต้องอยู่รอดในระยะยาว Polycrisis → Risk Awareness → Risk Management → Insurance → Resilience (วิกฤตซ้อนวิกฤต → ตระหนักถึงความเสี่ยง → บริหารจัดการความเสี่ยง → ถ่ายโอนความเสี่ยงด้วยการประกันภัย → สร้างความสามารถในการรับมือและฟื้นตัว) นี่อาจเป็นทิศทางสำคัญของการประกันภัยไทยในยุคต่อไป
- ในโลกของ Polycrisis บทบาทของนายหน้าประกันภัยจึงควรพัฒนาจาก “ผู้ขายประกัน” สู่ “ผู้แนะนำและออกแบบการบริหารความเสี่ยง หรือ Risk Advisory”
Polycrisis คืออะไร?
Polycrisis หรือ “ภาวะวิกฤตซ้อนวิกฤต” คือ สถานการณ์ที่วิกฤตหลายด้านเชื่อมโยงและส่งผลซ้ำเติมกัน ทำให้ผลกระทบโดยรวมรุนแรงและซับซ้อนขึ้น
Polycrisis กับการประกันภัย
เมื่อความเสี่ยงหลายด้านเชื่อมโยงกัน ที่ผ่านมาเมื่อพูดถึง “ความเสี่ยง” เรามักแยกความเสี่ยงออกเป็นแต่ละประเภท เช่น ไฟไหม้เป็นความเสี่ยงด้านทรัพย์สิน น้ำท่วมหรือพายุเป็นภัยธรรมชาติ อุบัติเหตุเป็นความเสี่ยงด้านบุคคลและการโจมตีทางไซเบอร์เป็นความเสี่ยงด้านเทคโนโลยี
แต่ในโลกธุรกิจปัจจุบันการมองความเสี่ยงแยกออกจากกันอาจจะไม่เพียงพออีกต่อไป ความเสี่ยงหนึ่งอาจจะไม่ได้จบลงเพียงความเสียหายที่เกิดขึ้น ณ จุดที่เกิดเหตุ แต่สามารถส่งต่อผลกระทบไปยังระบบเศรษฐกิจ ห่วงโซ่อุปทาน ผู้บริโภค ตลาดการเงิน และระบบเศรษฐกิจในวงกว้างได้
แนวคิดนี้นำไปสู่คำว่า “Polycrisis” หรือ “วิกฤตซ้อนวิกฤต” ซึ่งหมายถึงสถานการณ์ที่วิกฤตหรือความเสี่ยงหลายด้านเกิดขึ้นพร้อมกันหรือเชื่อมโยงกัน จนทำให้ผลกระทบโดยรวมรุนแรงและซับซ้อนกว่าการเกิดวิกฤตใดวิกฤตหนึ่งเพียงลำพัง
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า “ความเสี่ยงคืออะไร?” แต่ต้องมองต่อไปว่า “เมื่อความเสี่ยงหนึ่งเกิดขึ้น จะส่งต่อหรือเพิ่มความเสี่ยงด้านอื่นตามมาอย่างไร?” และสำหรับประเทศไทย คำถามนี้กำลังมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ
ประเทศไทยกับ Polycrisis เราไม่ได้อยู่ไกลจากความเสี่ยง
สำหรับประเทศไทย แนวคิดเรื่อง Polycrisis สามารถมองเห็นได้จากหลายมิติทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติ ภูมิรัฐศาสตร์ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ การค้าโลก ห่วงโซ่อุปทาน สุขภาพ และเทคโนโลยี ซึ่งความเสี่ยงเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างแยกขาดจากกัน แต่สามารถเชื่อมโยงและส่งผลกระทบต่อกันได้
หนึ่งในตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Risk) ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่สามารถส่งผลต่อภาคธุรกิจ เศรษฐกิจ และระบบการเงินได้ด้วย
งานศึกษาที่เผยแพร่ผ่าน ThaiPublica ในปี 2569 ชี้ให้เห็นว่า ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศสามารถส่งผ่านไปสู่ความเสี่ยงเชิงระบบของภาคธนาคารไทย โดยเฉพาะความเสี่ยงทางกายภาพ เช่น น้ำท่วมรุนแรง ซึ่งอาจกระทบต่อราคาสินทรัพย์ มูลค่าหลักประกัน และเสถียรภาพของระบบการเงิน
ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศอาจทำ GDP ของไทยลดลง 7–14% ภายในปี 2593
ขณะที่ World Bank ประเมินว่า หากประเทศไทยไม่มีมาตรการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างเพียงพอ ผลกระทบทางกายภาพจาก Climate Change อาจทำให้ GDP ของไทยลดลงจากกรณีฐานประมาณ 7–14% ภายในปี พ.ศ. 2593 ขณะที่การลงทุนเพื่อการปรับตัว เช่น การป้องกันน้ำท่วม การสร้างความมั่นคงด้านน้ำ และการรับมือกับความร้อน สามารถช่วยลดผลกระทบทางเศรษฐกิจดังกล่าวได้อย่างมีนัยสำคัญ
ประเทศไทยยังต้องเผชิญกับเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นน้ำท่วม ภัยแล้ง คลื่นความร้อน พายุ หรือฝนตกหนัก
สิ่งสำคัญคือ ภัยธรรมชาติหนึ่งเหตุการณ์อาจไม่ได้สร้างเพียงความเสียหายต่อทรัพย์สิน แต่สามารถส่งต่อผลกระทบไปยังธุรกิจ เศรษฐกิจ และความเสี่ยงด้านอื่น ๆ ได้อีกหลายทอด
ตัวอย่างเช่น หากพื้นที่หนึ่งเกิดน้ำท่วมซ้ำ ๆ ทรัพย์สินเสียหาย
- ต้นทุนในการซ่อมแซมและฟื้นฟูเพิ่มขึ้น
- ความเสี่ยงในการรับประกันภัยสูงขึ้น
- เบี้ยประกันและเงื่อนไขการรับประกันภัยอาจถูกปรับให้สอดคล้องกับความเสี่ยง
- ผู้เอาประกันภัยบางส่วนอาจเข้าถึงความคุ้มครองได้ยากขึ้น
- ความเสียหายที่ไม่มีประกันรองรับอาจเพิ่มขึ้น
สิ่งเหล่านี้อาจทำให้เกิด Protection Gap หรือช่องว่างระหว่างความเสียหายทางเศรษฐกิจกับส่วนที่มีความคุ้มครองจากการประกันภัยหรือกลไกทางการเงินรองรับ
ประเด็นนี้มีความสำคัญ เพราะหาก Protection Gap กว้างขึ้น ภาระจากความเสียหายส่วนที่ไม่มีความคุ้มครองจะกลับไปตกอยู่กับประชาชน ภาคธุรกิจ และภาครัฐมากขึ้น
จาก “คนขายประกัน” สู่ “ผู้แนะนำความเสี่ยง”
ในโลกของ Polycrisis บทบาทของนายหน้าประกันภัยกำลังเปลี่ยนไป จากเดิมที่อาจเริ่มต้นด้วยคำถามว่า “ลูกค้าต้องการประกันอะไร?” อาจจะต้องเปลี่ยนเป็น “อะไรสามารถทำให้ธุรกิจของลูกค้าหยุดชะงักได้?” ในฐานะนายหน้าประกันภัย จึงควรช่วยลูกค้ามองให้ไกลกว่าการเลือกซื้อกรมธรรม์ โดยช่วยวิเคราะห์ว่า
- ธุรกิจมีความเสี่ยงอะไรบ้าง?
- ความเสี่ยงแต่ละด้านมีโอกาสเกิดและสร้างผลกระทบมากน้อยเพียงใด?
- มีความเสี่ยงส่วนใดที่ยังไม่มีประกันหรือมาตรการอื่นรองรับ?
- หากเกิดเหตุ ธุรกิจมี Resilience หรือความสามารถในการรับมือและฟื้นตัว มากน้อยเพียงใด และจะกลับมาดำเนินงานได้เร็วแค่ไหน?
เพราะเป้าหมายของการบริหารความเสี่ยงไม่ใช่การทำให้ความเสี่ยงทั้งหมดหายไป แต่คือการทำให้องค์กรสามารถ
รับรู้ → เตรียมพร้อม → รับมือ → ฟื้นตัว
จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็วที่สุด
สำหรับประเทศไทย สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการถามว่า “เราจะป้องกันไม่ให้ความเสี่ยงเกิดขึ้นได้อย่างไร?” แต่ควรถามต่อว่า “หากความเสี่ยงเกิดขึ้น เราจะทำอย่างไรให้ธุรกิจยังเดินหน้าต่อได้?”
นี่คือจุดที่การประกันภัยเข้ามามีบทบาทสำคัญ เพราะการประกันภัยไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหายไป แต่เป็นหนึ่งในเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่ช่วยถ่ายโอนภาระทางการเงินจากความเสี่ยงบางส่วน ลดผลกระทบเมื่อเกิดความเสียหาย และสนับสนุนให้องค์กรสามารถฟื้นตัวและกลับมาดำเนินธุรกิจได้
ในโลกของ Polycrisis การมีประกันภัยเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการมองเห็นว่า ความเสี่ยงต่าง ๆ เชื่อมโยงและส่งผลกระทบต่อกันอย่างไร เพื่อให้องค์กรสามารถเตรียมรับมือได้อย่างเหมาะสม
บทบาทของนายหน้าประกันภัยจึงไม่ควรหยุดอยู่เพียงการจัดหากรมธรรม์ แต่ควรพัฒนาไปสู่การเป็นที่ปรึกษาด้านความเสี่ยงที่ช่วยให้ลูกค้าตอบคำถามสำคัญว่า “หากเกิดเหตุขึ้น ธุรกิจของฉันจะได้รับผลกระทบอย่างไร และควรเตรียมตัวอย่างไร?” นี่คือโอกาสของอุตสาหกรรมประกันภัยในการยกระดับบทบาทจาก “ผู้จัดหาความคุ้มครอง” ไปสู่ “ผู้ช่วยให้องค์กรเตรียมพร้อม รับมือ และฟื้นตัวจากความเสี่ยง”
เพราะในโลกที่วิกฤตไม่ได้มาเพียงเรื่องเดียว การประกันภัยที่ดีอาจไม่ได้เริ่มต้นจากคำถามว่า “ควรซื้อประกันอะไร?” แต่เริ่มจากการเข้าใจว่า “ธุรกิจกำลังเผชิญกับความเสี่ยงอะไร และความเสี่ยงเหล่านั้นเชื่อมโยงกันอย่างไร?”
สรุป: Polycrisis กับการประกันภัย ธุรกิจไทยควรเตรียมพร้อมอย่างไร?
ในยุค Polycrisis หรือวิกฤตซ้อนวิกฤต ธุรกิจไทยควรมองความเสี่ยงอย่างเชื่อมโยง เพราะภัยพิบัติ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ ภูมิรัฐศาสตร์ และเทคโนโลยีสามารถส่งต่อผลกระทบระหว่างกันได้
การประกันภัยจึงควรเป็นส่วนหนึ่งของแผนบริหารความเสี่ยง เพื่อช่วยถ่ายโอนภาระทางการเงินตามความคุ้มครองของกรมธรรม์ ควบคู่กับการลดความเสี่ยง การเตรียมแผนดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง และการทบทวนความคุ้มครองให้เหมาะกับสถานการณ์ โดยนายหน้าประกันภัยสามารถช่วยวิเคราะห์ความต้องการและให้คำแนะนำ เพื่อสนับสนุนให้ธุรกิจมี Resilience หรือความสามารถในการรับมือ ปรับตัว และฟื้นตัว พร้อมเดินหน้าต่อได้ในระยะยาว
เมื่อความเสี่ยงเปลี่ยนไป แผนประกันภัยก็ควรได้รับการทบทวนให้สอดคล้องกัน หากคุณต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับประกันภัยธุรกิจ สามารถติดต่อ เจ้าหน้าที่ศรีกรุงโบรคเกอร์ และนายหน้าประกันภัยศรีกรุงโบรคเกอร์ได้ทั่วประเทศ เรามีผู้เชี่ยวชาญยินดีตอบคำถามและให้คำแนะนำ
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Polycrisis และการประกันภัย
Q: Polycrisis ส่งผลต่อธุรกิจในประเทศไทยอย่างไร?
A: Polycrisis อาจกระทบธุรกิจไทยทั้งด้านต้นทุน ทรัพย์สิน การขนส่ง และความต่อเนื่องในการดำเนินงาน แม้วิกฤตบางอย่างจะเกิดขึ้นในต่างประเทศ ผลกระทบก็สามารถส่งผ่านมายังไทยได้ เช่น ความขัดแย้งที่กระทบราคาพลังงานอาจทำให้ต้นทุนผลิตอะไหล่ ค่าขนส่ง และค่าซ่อมแซมสูงขึ้น ซึ่งส่งผลต่อทั้งผู้ประกอบการและต้นทุนสินไหมของธุรกิจประกันภัย
Q: ประกันภัยช่วยรับมือ Polycrisis ได้อย่างไร และคุ้มครองทุกความเสี่ยงหรือไม่?
A: ประกันภัยช่วยถ่ายโอนภาระทางการเงินจากความเสียหายที่อยู่ในความคุ้มครอง แต่ไม่ได้คุ้มครองทุกความเสี่ยงจาก Polycrisis ธุรกิจจึงควรตรวจสอบภัยที่คุ้มครอง วงเงิน ข้อยกเว้น และความเสียหายส่วนแรก ตัวอย่างเช่น ประกันภัยธุรกิจหยุดชะงักที่สืบเนื่องจากความเสียหายต่อทรัพย์สิน ต้องพิจารณาว่าความเสียหายนั้นเกิดจากภัยที่ได้รับความคุ้มครองและเป็นไปตามเงื่อนไขของกรมธรรม์หรือไม่
Q: นายหน้าประกันภัยมีบทบาทอย่างไรในยุค Polycrisis?
A: นายหน้าประกันภัยควรช่วยให้ลูกค้าเข้าใจความเสี่ยงและเลือกความคุ้มครองให้สอดคล้องกับลักษณะธุรกิจ บทบาทนี้ครอบคลุมการรวบรวมข้อมูลความเสี่ยง ช่วยเปรียบเทียบความคุ้มครอง วงเงิน และข้อยกเว้น รวมถึงชี้ให้เห็นส่วนที่ยังต้องมีมาตรการรองรับเพิ่มเติม เพื่อให้การตัดสินใจทำประกันภัยเป็นส่วนหนึ่งของแผนบริหารความเสี่ยงโดยรวม
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
บริษัท ดาต้าเซ็ต จำกัด. (2568). TRIS ชี้เหตุแผ่นดินไหวสะเทือนไทยหนุนธุรกิจประกันภัยปี 68-ขายออนไลน์โตต่อเนื่อง, ไทยพับลิก้า. (2569). วิกฤติโลกเดือดเขย่าธุรกิจประกันภัยจนต้องปรับตัวออกผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่สู้ภัยพิบัติสุดขั้ว, ไทยพับลิก้า.. (2569). ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ: ตัวเร่งความเปราะบางของระบบการเงินไทย, บริษัท เทคซอส มีเดีย จำกัด. (2566). 12 เทรนด์โลกที่ต้องรู้ เพื่อรับมือ ‘Polycrisis’ วิกฤตรอบด้านที่ไม่ใช่แค่ภาวะโลกรวน
บทความโดย: คุณปรารถนา ดาบทอง
ผู้จัดการฝ่ายขายสำนักงานใหญ่ บริษัท ศรีกรุงโบรคเกอร์ จำกัด
ทุกเรื่องประกันภัย สอบถามเรา
ติดต่อโดยตรงได้ที่ สาขาศรีกรุงโบรคเกอร์ ใกล้บ้านท่าน
หรือส่งข้อความทาง Line: @srikrung
ติดต่อผ่าน Facebook: facebook.com/srikrungbroker/
โทรคุยกับ Call Center: 02 867 3899
หรือกรอกข้อมูลบนหน้าเว็บไซต์ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับ
ศรีกรุงโบรคเกอร์ เราพร้อมให้บริการคุณ
- Protection Gap
- การบริหารความเสี่ยง
- การบริหารความเสี่ยงด้วยประกันภัย
- ช่องว่างความคุ้มครอง
- บทความประกันภัย
- บทความประกันวินาศภัย
- บทบาทนายหน้าประกันภัย
- ประกันภัยธุรกิจ